Rok szkolny 2017/2018

RAPORT EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ

W ROKU SZKOLNYM 2017/2018

W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM NR 32 W KIELCACH

 

 

Zakres ewaluacji wewnętrznej

Działania przedszkola na rzecz rozwijania kompetencji czytelniczych oraz upowszechniania czytelnictwa wśród dzieci

 

Cel ewaluacji

 

  •  zebranie informacji o zakresie aktualnie podjętych w przedszkolu działań na rzecz upowszechniania czytelnictwa wśród dzieci
  • uzyskanie informacji dotyczących działań podjętych w celu przygotowania dzieci do samodzielnego korzystania z książek w przyszłości

 

 

Pytania kluczowe

 

  • Jakie działania są podejmowane, aby dzieci lubiły słuchać czytanego tekstu i podejmowały próbę samodzielnego czytania?
  • Jaki jest efekt działań podejmowanych przez przedszkole w tym zakresie?
  • Jakie pozycje książkowe cieszą się największą popularnością wśród dzieci?
  • Co sprzyja, a co przeszkadza rozwojowi czytelnictwa w naszym przedszkolu?

 

Dobór próby badawczej

            Badaniem objętych zostało 10  pracowników dydaktycznych Przedszkola Samorządowego Nr 32 w  Kielcach oraz 50 rodziców wychowanków. Badania ankietowe były anonimowe, ich uczestnicy zostali poinformowani o celu badania.

Metody i techniki zbierania informacji

 

  • Wywiad – dyspozycje do rozmowy z dyrektorem przedszkola (załącznik nr 4)
  • Ankieta dla nauczycieli (załącznik nr 5)
  • Ankieta dla rodziców wychowanków (załącznik nr 6)
  • Analiza dokumentacji - dyspozycje do analizy dokumentacji (załącznik nr 3)

 

Monitoring ewaluacji – zespół ds. ewaluacji

 

  • Przeprowadzenie ewaluacji
  • Analiza danych
  • Opracowanie raportu i prezentacja
  • Wykorzystanie wyników ewaluacji do dalszego planowania rozwoju Przedszkola Samorządowego Nr 32 w Kielcach

 

Pytania kluczowe

  1. Jakie działania są podejmowane, aby dzieci lubiły słuchać czytanego tekstu i podejmowały próbę samodzielnego czytania?

Książka w życiu człowieka pełni różne funkcje i powinna być obecna w jego życiu już od najmłodszych lat. Jednym z zadań przedszkola jest przygotowanie dziecka do samodzielnego korzystania z książek w przyszłości. Aby je skutecznie zrealizować należy jak najwcześniej rozbudzić zainteresowania czytelnicze. W tym celu w przedszkolu podejmowane są różnorodne działania.

Wszystkie ankietowane nauczycielki wykorzystują następujące sposoby rozwijania zainteresowań czytelniczych u dzieci:

  • prowadzenie zajęć edukacyjnych  z wykorzystaniem tekstów literatury dziecięcej
  • prowadzenie lub organizowanie zajęć nt. drogi powstawania książek i pracy osób z tym związanych np. ilustrator książek, wydawca, drukarz
  • w kontaktach z dziećmi odwoływanie się do wartości opisanych w literaturze dziecięcej
  • czytanie dzieciom
  • słuchanie opowiadań dzieci
  • rozmowy z dziećmi na temat przeczytanych wierszy, opowiadań czy baśni
  • rozmowy z dziećmi o potrzebie i sposobach szanowania książek
  • wymyślanie z dziećmi  historyjek na podstawie obrazków
  • proponowanie dzieciom ilustrowania przeczytanych tekstów

Ponadto w starszych grupach dzieci samodzielnie tworzą proste książeczki, wystawiają scenki na podstawie literatury dziecięcej, wychodzą na zajęcia do biblioteki publicznej, uczestniczą w konkursach.

Jak wynika z ankiet przeprowadzonych wśród nauczycieli, z wywiadu z dyrektorem i analizy dokumentacji przedszkolnej wszystkie wymienione formy pracy odbywają się niemal codziennie, a zatem kontakt z książką dzieci mają stale. Pozwala to pokazać im jak ważną funkcję pełni ona w życiu człowieka i do jak wielu rzeczy może służyć. Jest to szczególnie ważne w dobie rozwoju Internetu, kiedy to książka jest spychana na margines.

Z ankiet dla nauczycieli wynika, że dzieci lubią różnorodne formy kontaktu z książką: bardzo chętnie słuchają utworów literackich, ilustrują je, rozmawiają o bohaterach. Wiedzą jak powstaje książka, a także że książki trzeba szanować.

Podobne zdania są rodzice, którzy wskazali różnorodne formy zajęć z książką jako szczególnie atrakcyjne dla ich dziecka. W ankietach wymieniane były: słuchanie ciekawych utworów, ilustrowanie ich, wykonywanie książeczek, wystawienie scenek, wycieczki do biblioteki, udział w konkursach. Duża część ankietowanych rodziców podkreśla, że dzieci w przedszkolu uczą się poszanowania książek.

Jednym z warunków skutecznego upowszechniania czytelnictwa wśród dzieci jest włączenie  w te działania rodziców. Z ankiet przeprowadzonych wśród nauczycieli i wywiadu z dyrektorem wynika, że wszystkie nauczycielki podejmują działania, aby w różnorodny sposób włączyć rodziców w rozwijanie zainteresowań czytelniczych dzieci. Jednak tylko część rodziców angażuje się w te działania. Fakt ten potwierdziły wyniki ankiet przeprowadzonych wśród rodziców. Tylko 4 ankietowanych rodziców (8 %) uczestniczyło w wycieczce do biblioteki publicznej, dwoje zaangażowało się w organizację przedstawienia teatralnego dla dzieci, 8 respondentów (16 %) wzięło udział w akcji Cała Polska czyta dzieciom. Zdecydowanie więcej natomiast, bo 42 % uczestniczyło w zajęciach otwartych z wykorzystaniem książek dla dzieci.

 

  1. Jaki jest efekt działań podejmowanych przez przedszkole w tym zakresie?

 

Działania przedszkola w zakresie upowszechniania czytelnictwa wśród dzieci są długofalowe i w krótkim czasie nie da się osiągnąć spektakularnych efektów. Do przedszkola trafiają dzieci z różnych rodzin, niekiedy z takich, w których książka się w ogóle nie pojawia. Wszystkie formy pracy z książką w przedszkolu mają na celu „zaistnienie” książki w świadomości dziecka. Książka ma się stać czymś naturalnym i stale obecnym w ich życiu. Ten efekt udaje się osiągnąć. Jak wynika z obserwacji, analizy dokumentacji przedszkolnej i rozmów z nauczycielkami dzieci chętnie słuchają treści utworów, często same proszą o czytanie książek, są zainteresowane przygodami bohaterów, chętnie wypowiadają się na temat ich postępowania, oceniają ich zachowanie, rozmawiają na ich temat. Często przynoszą do przedszkola swoje ulubione książki, które są czytane całej grupie.

 Bardzo lubią spotkania w ramach akcji Cała Polska czyta dzieciom, podczas których rodzice  czy dziadkowie dzieci czytają książki w przedszkolu. W akcję tę włączają się także absolwenci naszego przedszkola. W zeszłym roku PS 32 brało udział w akcji „Mały miś w świecie wielkiej literatury”, podczas której nasze przedszkole odwiedzały misie z innych kieleckich przedszkoli, a którym czytano różne utwory.

Efekt działań przedszkola w zakresie upowszechniania czytelnictwa dostrzegają także rodzice. Większość z ankietowanych rodziców (80 %) twierdzi, że ich dziecko w domu często interesuje się książkami, a niemal tyle samo respondentów (74 %) zauważa, że dziecko  często nawiązuje do przeczytanych książek lub opowiada ich treść. Przedszkolaki  często w domu proszą o przeczytanie im bajki – taką aktywność dzieci zauważyło 68 % ankietowanych, 20 % uważa, że ich dziecko rzadko prosi o przeczytanie bajki, a tylko 12 % respondentów twierdzi, że ich dziecko nigdy o to nie prosi. Dzieci bawią się także w teatr (często – 36 %, rzadko – 28 %), rysują postacie z książek (często – 62 %, rzadko – 22 %)  i wymyślają historie (często – 28 %, rzadko – 22 %).

Część rodziców zauważa, że efektem rozwijania zainteresowania książką i czytelnictwem jest to, że dziecko samo sygnalizuje, że chce się nauczyć czytać. Co trzeci ankietowany rodzic (32 %) twierdzi, że jego dziecko często to sygnalizuje, a co czwarty (22%), że ta chęć pojawia się rzadko. Z rozmów z nauczycielkami wynika, że dotyczy to przede wszystkim starszych grup, które poznają już litery. Wówczas do fascynacji światem bohaterów dołącza często chęć samodzielnego czytania o ich przygodach.

Na pytanie „Czy według Pani/a przedszkole rozwija zainteresowania czytelnicze dziecka twierdząco odpowiedziało 72 % rodziców, 24 % nie ma zdania na ten temat, natomiast tylko dwie osoby uznały, że przedszkole nie robi nic w tym kierunku. Wynika z tego, że rodzice są świadomi działań przedszkola w zakresie upowszechniania czytelnictwa i dostrzegają efekty tych działań.

 

 

  1. Jakie pozycje książkowe cieszą się największą popularnością wśród dzieci?

 

Rynek wydawniczy oferuje bardzo bogatą gamę książek dla dzieci w wieku przedszkolnym. Z obserwacji, rozmów  i ankiet wynika, że dzieci w młodszym wieku przedszkolnym preferują inne utwory niż dzieci 5-6-letnie, jednak wszystkie zwracają uwagę na sposób wydania utworu. W tym wieku ogromną rolę odgrywają ilustracje, które dla dziecka są integralna częścią utworu.

Dużym zainteresowaniem dzieci cieszą się bajki i baśnie, ponieważ to właśnie w nich  dziecko znajduje jednoznaczny świat wartości, podział na dobro i zło, sprawiedliwe i niesprawiedliwe. Dzieci lubią też utwory, których jest element humoru.

Przedszkolaki lubią literaturę popularno – naukową. Pięknie wydane pozycje zachęcają do zdobywania wiedzy z różnych dziedzin i zaspokajają ciekawość poznawczą. Starsze przedszkolaki chętnie sięgają po serię Ciekawe dlaczego…, która obejmuje szereg bogato ilustrowanych niewielkich książek  o zróżnicowanej tematyce (m.in. Gwiazdy migocą i inne pytania na temat kosmosu, W niebie jest dziura i inne pytania na temat środowiska, Wschodzi słońce i inne pytania na temat czasu i pór roku, Gąsienice tak dużo jedzą i inne pytania na temat cyklów życiowych, Rybom wyrosły nogi i inne pytania na temat prehistorii, Drzewa maja liście i inne pytania na temat roślin). Lubiana jest też seria Nela mała reporterka, która w przystępny sposób opisuje różne kraje i kontynenty.

Dzieci chętnie sięgają po pozycje książkowe związane z popularnymi wśród dzieci filmami i bajkami telewizyjnymi. np. seria książek o znanym z bajek telewizyjnych Żółwiu Franklinie, który przeżywa sytuacje znane każdemu dziecku. Poza tym lubią wierszyki i bajki, które opisują świat wokół nich ( np. D. Strzemińska – Więckowiak, Co kraj to obyczaj. Wiersze dla dzieci, D. Strzemińska – Więckowiak, Kim zostanę? Wierszyki o zawodach, A. Edyk – Psut, Moja rodzina. Wierszyki dla dzieci, A. Edyk – Psut, W zagrodzie. Wierszyki o zwierzętach¸E. Safarzyńska, Bajki o dinozaurach¸E. Safarzyńska, Bajki o pieskach¸E. Safarzyńska, Bajki o konikach¸E. Safarzyńska, Bajki o piłkarzach).

Dużą popularnością cieszą się utwory R. Piątkowskiej. Szczególnie chętnie przez dzieci w wieku przedszkolnym słuchane są opowiadania o ich rówieśniku Tomku, wydane w tomach: „Opowiadania z piaskownicy”, „Opowiadania dla przedszkolaków”. Bohater opowiadań chodzi do przedszkola, lubi zabawy w piaskownicy, kłóci się z kolegami, tęskni za mamą, cieszy się z urodzin, przeżywa niepowodzenia i radości.  Starsze przedszkolaki lubią także inne utwory R. Piątkowskiej, których bohaterami są nieco starsze dzieci.

 

 

  1. Co sprzyja, a co przeszkadza rozwojowi czytelnictwa w naszym przedszkolu?

 

Według nauczycieli i dyrektora jednym z priorytetów przedszkola jest rozwijanie kompetencji czytelniczych dzieci. Działania podejmowane w tym zakresie spotykają się z pozytywnym odzewem zarówno ze strony nauczycieli jak i dyrekcji przedszkola. Pozytywna atmosfera tworzona wokół tych działań sprzyja rozwojowi czytelnictwa.

Nauczycielki i dyrekcja przedszkola jako jeden z czynników sprzyjających rozwijaniu czytelnictwa wskazują aktywną współpracę przedszkola z Miejską Biblioteką Publiczną – Filia nr 10 (Bocianek). Każda starsza grupa przedszkolna kilka razy w ciągu roku odwiedza bibliotekę i uczestniczy tam w zajęciach o bardzo zróżnicowanej tematyce. Dzieci młodsze uczestniczą w zajęciach prowadzonych przez pracujące tam bibliotekarki na terenie przedszkola. Dzieci bardzo chętnie biorą udział w konkursach organizowanych przez bibliotekę, m.in. w konkursie Zabierz książkę na wakacje, Z literaturą wśród zwierząt, konkursie promującym Światowy dzień Wody.

            Dzieci bardzo chętnie uczestniczą w konkursach, co sprzyja rozbudzaniu potrzeby kontaktu z książką. Dotyczy to zarówno konkursów recytatorskich, jak i plastycznych, które odwołują się do literatury. Nasze przedszkolaki biorą udział zarówno w konkursach przedszkolnych, jak i międzyprzedszkolnych (w br. m.in. w konkursie Jesienne czary – mary, Odkrywam kosmos, Smacznie, zdrowo, kolorowo), a także organizowanych przez Wydawnictwo Jedność, Dom Kultury Zameczek, Osiedlowy Klub Słoneczko.

            Przedszkole od lat uczestniczy w akcji Cała Polska czyta dzieciom, w ramach które odbywają się różne imprezy i wydarzenia. Zachęcamy do codziennego czytania dzieciom w domu, ale także zapraszamy rodziców, dziadków i starsze rodzeństwo do odwiedzenia przedszkola i głośnego czytania dzieciom. W każdej grupie takie spotkania odbyły się kilkakrotnie w roku. Ponadto odwiedzają nas absolwenci przedszkola, którzy także czytają młodszym kolegom.

Wymienione działania sprzyjają rozwijaniu kompetencji czytelniczych i rozwijaniu zainteresowania książką u dzieci, jednak najskuteczniejsze są one wówczas, gdy w domu rodzinnym dziecko także jest zachęcane do kontaktu z książką. Badania ankietowe wykazały, że rodzice w większości uważają, że kontakt dziecka z książką w domu jest potrzebny – 68 % ankietowanych. Jednak niepokój budzi fakt, że 20 % respondentów jest przeciwnego zdania, a 12 % nie ma zdania w tej sprawie. Można zatem wnioskować, że co trzecie dziecko nie ma kontaktu z książką poza przedszkolem. Wyniki te potwierdzają odpowiedzi na kolejne pytanie:” Czy czytają Państwo dziecku książki?” – 28 % respondentów odpowiedziało przecząco, a spośród 72% rodziców czytających dziecku 14 % robi to rzadziej niż raz w tygodniu. Tylko co czwarty rodzic (24 %) czyta dziecku codzienne, 22 % - kilka razy w tygodniu, a 12 % - raz w tygodniu.

Na pytanie „czy Państwa dziecko bywa w bibliotece poza wyjściami organizowanymi przez przedszkole?” dwie trzecie rodziców odpowiedziało przecząco – 66 %, a zatem tylko co trzecie dziecko korzysta z biblioteki w towarzystwie rodziców.

Dane uzyskane podczas badania ankietowego wśród rodziców wskazują, że rozwojowi czytelnictwa dzieci może przeszkadzać postawa części rodziców. Dzieci te prawdopodobnie w domu rodzinnym mają sporadyczny kontakt z książką. W przypadku gdy działania przedszkola i środowiska rodzinnego nie są spójne utrudnione jest osiągnięcie pożądanych efektów. Można przypuszczać, że u części dzieci rozwijanie kompetencji czytelniczych i zainteresowania książką odbywa się tylko w przedszkolu. Działania podejmowane przez nauczycieli zmierzają do tego, aby dziecko opuszczające przedszkole posiadało odpowiednie kompetencje czytelnicze i było przygotowane do samodzielnego korzystania z książek. Brak wsparcia w tym zakresie ze strony domu rodzinnego utrudnia osiągnięcie tego celu.

 

PODSUMOWANIE:

  • W przedszkolu prowadzone są różnorodne działania służące rozwijaniu zainteresowań czytelniczych dzieci oraz nabywaniu umiejętności czytania
  • Nauczyciele stosują szeroką i atrakcyjną dla dzieci gamę oddziaływań dydaktycznych, zachęcają do kontaktów z książką, rozbudzają i rozwijają zainteresowania czytelnicze
  • Tworzone sytuacje edukacyjne zachęcają do kontaktu z książką i przygotowują do nauki czytania
  • Nauczyciele w swojej pracy wykorzystują literaturę dziecięcą i odwołują się do wartości w niej opisanych
  •  Dzieci wykazują potrzebę kontaktu z książką, chętnie je oglądają i słuchają utworów literackich
  • Nauczyciele aktywnie współpracują z Miejską Biblioteką Publiczną
  • Działania przedszkola przygotowują dzieci do samodzielnego  korzystania z książek w przyszłości.
  • Rodzice mają świadomość, że przedszkole rozwija zainteresowania czytelnicze i prowadzi działania w tym zakresie
  • Duża grupa rodziców czyta książki dzieciom w domu. Jednak część rodziców nie widzi potrzeby kontaktu dziecka z książką poza przedszkolem
  • W ciągu roku szkolnego nauczyciele zauważają pozytywne zmiany wśród dzieci w zakresie nabywania kompetencji czytelniczych

 

WNIOSKI/ REKOMENDACJE:

  1. Należy utrzymać na dotychczasowym wysokim  poziomie różnorodne działania służące rozwijaniu kompetencji i zainteresowań czytelniczych
  2. Należy w większym zakresie włączyć w te działania rodziców, uwzględniając ich propozycje
  3. Należy uświadamiać rodzicom zalety czytania książek dzieciom, zachęcać ich do odwiedzania z dzieckiem bibliotek i codziennego czytania dziecku w domu.